> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.t3gemstone.org/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Özelleştirme

> Sistem özelleştirme

<Tip>
  Bu bölümün sonunda Gemstone Imager uygulamasının özelleştirme menülerindeki alanların ne işe yaradığını öğreneceksiniz.
</Tip>

Gemstone Imager uygulamasında kart, işletim sistemi ve depolama seçeneklerini seçilip `Next` tuşuna basıldığında
karşımıza `OS Customisation` menüsü çıkar. Bu menüde `General`, `Services` ve `Options` isminde 3 adet sekme bulunur.

## General (Genel) Sekmesi

<Frame>
  <img src="https://mintcdn.com/t3gemstone-754bcb96/S1XNwAfVXiylpyYD/images/gem-imager/general-tab.png?fit=max&auto=format&n=S1XNwAfVXiylpyYD&q=85&s=e321e0dd1470ebdac67327d286e8efe5" width="570" height="821" data-path="images/gem-imager/general-tab.png" />
</Frame>

### Hostname ve Şifre Alanı

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir.
* `Set Hostname` alanı kartın adını ayarlamak için kullanılır. Varsayılan ad `gemstone`
* `Password` alanı varsayılan kullanıcı olan `gemstone` kullanıcısının şifresini belirler. Varsayılan değeri
  yoktur girilmesi zorunludur.

### Configure wireless LAN Alanı

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir.
* `SSID` alanına bağlanılacak ağın ismi girilir.
* `Password` alanına bağlanılacak ağın şifresi girilir.
* Eğer bağlanılacak ağ gizli bir ağ ise `Hidden SSID` kutucuğu işaretlenmelidir.
* `Wireless LAN country` alanı ise bulunulan ülkenin harf kodu seçilmelidir.

### Set Locale Settings Alanı

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir.
* `Time Zone` kutusuna tıklayarak açılır menüden bulunulan zaman dilimi seçilir.
* `Keyboard layout` kutusuna tıklayarak açılır menüden istenilen klavye düzeni seçilir.

### Set Disk Encryption (Cryptsetup)

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir. Diskin şifrelenerek her açılışta şifre sorulmadan sistemin
  açılmamasını sağlar.
* `Disk Password` alanına şifre girilir.

### Write sdcard's image to eMMC on first boot

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir. İlk bootta SD kartta bulunan imajı kart üzerindeki yerleşik
  depolamaya (eMMC) yazarak kartın yerleşik depolamadan boot edilebilmesini sağlar.

## Services (Servisler) Sekmesi

<Frame>
  <img src="https://mintcdn.com/t3gemstone-754bcb96/oFj6OOIrYSQVBj-3/images/gem-imager/services-tab.png?fit=max&auto=format&n=oFj6OOIrYSQVBj-3&q=85&s=9c2962938d0215c21e2326dc60bca60b" width="570" height="821" data-path="images/gem-imager/services-tab.png" />
</Frame>

### Enable SSH Alanı

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir. Karta ağ üzerinden terminal bağlantısı yapmaya olanak tanır.
* Aktif edildiğinde varsayılan seçenek olarak `Use password authentication` seçeneği seçili gelir. Bu seçenek
  şifreyi bilen herkesin karta bağlantı yapabilmesine sebep olur. `Allow public-key authentication only` seçeneği
  seçilirse yalnızca burada sağlanılacak olan anahtara sahip cihazlar bağlanabilir.

### Enable VNC Alanı

* Ayarın kutucuğu işaretlenerek aktif hale getirilir. Sadece tarayıcı kullanarak karta masaüstü grafik arayüzüne
  bağlantı yapmaya olanak tanır.

<Frame caption="Todo: Screenshot taken from VNC connection">
  <img style={{height: "300px", width: "auto"}} className="rounded-lg" noZoom src="https://mintcdn.com/t3gemstone-754bcb96/oFj6OOIrYSQVBj-3/images/under-construction.png?fit=max&auto=format&n=oFj6OOIrYSQVBj-3&q=85&s=272252292237340bb9c15e3cfc27ebc1" width="1038" height="1002" data-path="images/under-construction.png" />
</Frame>

* Ayar aktifleştirildiğinde `Password` alanına şifre girilmesi zorunludur varsayılan bir şifre atanmaz.

<Note>Şifre maksimum 8 haneli olmalı daha uzun şifreler 8. haneden sonrası atılarak kabul edilir.</Note>

### Gadgets (Araçlar) Alanı

* T3-GEM-O1 kart type-c portu üzerinden bağlantı yapıldığı bilgisayara sanal ethernet, seri port ve depolama
  aygıtı bağlantısı sağlayabilir. Bunları aktifleştirmek için ayarın kutucuğu işaretlenmelidir.
  * `Enable Storage Gadget` sanal depolama cihazını aktif eder.
  * `Enable Ethernet Gadget` sanal ethernet cihazını aktif eder.
  * `Enable Serial Gadget` sanal seri port cihazını aktif eder.

<Warning>
  Windows host bilgisayara bağlantı yapıldığında gadget özelliğinin kullanılabilmesi için bazı sürücülerin kurulu
  olması gerekmektedir. Talimatlar için [tıklayınız](https://www.diodes-delight.com/docs/piunora/usb-gadget/).
</Warning>

## Options (Ayarlar) Alanı

<Frame>
  <img src="https://mintcdn.com/t3gemstone-754bcb96/S1XNwAfVXiylpyYD/images/gem-imager/options-tab.png?fit=max&auto=format&n=S1XNwAfVXiylpyYD&q=85&s=a20a40a0b387c9df987bbb53c7136df0" width="570" height="821" data-path="images/gem-imager/options-tab.png" />
</Frame>

* `Play Sound when finished` kutucuğu işaretlendiğinde yazma işlemi tamamlandığında uyarı sesi ile bildirim yapılır.

* `Eject media when finished` kutucuğu işaretlendiğinde eğer yazma işlemi SD Karta yapılıyorsa işlem tamamlandığında
  veri kaybı olmaması için SD Kart güvenle çıkarma işlemi otomatik yapılır. Yerkeşik depolamaya (eMMC) yazma işleminde etkisizdir.

* `Serial Port` alanı eğer yazma işlemi kartın eMMCsine yapılıyorsa karta bağlı olan seri port seçilmelidir. SD Karta
  yazma işleminde etkisizdir.

* `Ethernet` alanı eğer yazma işlemi kartın eMMCsine yapılıyorsa karta bağlı olan ethernet portu seçilmelidir.
  SD Karta yazma işleminde etkisizdir.

## Host Bilgisayarın İnternetini Kart Üzerinden Kullanmak

Gadgets (Araçlar) bölümünden `Enable Ethernet Gadget` seçeneği işaretlenmiş ise bu; kartınıza USB üzerinden
ethernet bağlantısı yapabilmenizi sağlar. İmaj yükleme işlemleri sonrası Host bilgisayarın terminalinden
`ssh gemstone@192.168.7.2` komutu ile ulaşabilmektesiniz. Fakat kartınızın içerisinde WIFI ayarları yapmadıysanız
kartınızın internete erişimi olmayacaktır. Host bilgisayarınızın internetini kartınız üzerinden kullanmak için
aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:

1. Kartızın açık ve gadget ayarları ile imaj yazılmış olduğundan emin olunuz.
2. Host bilgisayarınızın internete bağlı olduğuna emin olunuz.
3. Terminali açarak aşağıdaki komutu çalıştırarak `ip a` komutu ile ağ arayüzünüzü ve Gemstone kartınızın oluşturduğu
   ethernet arayüzünün isimlerini öğreniniz. Genellikle host bilgisayar arayüzünün ismi `wlp2s0` Gemstone kartınızın
   oluşturduğu Gadget arayüzünün ismi ise `enx02123456789a` gibi olur.

Aşağıdaki komutu kendi bilgisayarınızdaki Terminal'den çalıştırınız.

```bash theme={"system"}
INTERNET_IFACE="${1:-wlp2s0}"
OTHER_IFACE="${2:-enx02123456789a}"

echo 1 | sudo tee /proc/sys/net/ipv4/ip_forward
sudo iptables -A FORWARD -i $OTHER_IFACE -o $INTERNET_IFACE -j ACCEPT
sudo iptables -A FORWARD -i $INTERNET_IFACE -o $OTHER_IFACE -m state --state ESTABLISHED,RELATED -j ACCEPT
sudo iptables -t nat -A POSTROUTING -o $INTERNET_IFACE -j MASQUERADE
```

Son olarak aşağıdaki komutu ise karta `ssh gemstone@192.168.7.2` komutu ile bağlandıktan sonra kartın
terminalinden çalıştırınız.

```bash theme={"system"}
sudo ip route add default via 192.168.7.59 dev usb0
```