> ## Documentation Index
> Fetch the complete documentation index at: https://docs.t3gemstone.org/llms.txt
> Use this file to discover all available pages before exploring further.

# Debos

> Gemstone İmaj Oluşturma

<Note>
  Bu bölümde Gemstone geliştirme kartlarında bulunan imajların derlenmesi için kullanılan Debos isimli aracın
  konfigürasyon dosya yapısı ele alınacaktır. Bölüme başlamadan önce [Bileşenler](./components#3-6-debos) kısmını
  okumuş olmanız gerekmektedir.
</Note>

<Tip>
  Devam etmeden önce aşağıdaki dosyaları incelemiş olduğunuza emin olunuz.

  * [sdk/distrobox.ini](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/distrobox.ini)
  * [sdk/Dockerfile](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/Dockerfile)
  * [sdk/distro/distro.yaml](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/distro/distro.yaml)
  * [sdk/distro/Taskfile.yml](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/distro/Taskfile.yml)
</Tip>

Gemstone geliştirme kartlarında, dokümanın yazıldığı tarih itibariyle
<Tooltip tip="ubuntu-22, ubuntu-24, debian-11, debian-12, pardus-23">4 Dağıtım</Tooltip>,
<Tooltip tip="Desktop, Kiosk, Minimal">3 İmaj Türü</Tooltip> ve
<Tooltip tip="beagley-ai, intel-corei7-64, t3-gem-o1, qemuarm64">4 Makine</Tooltip> bulunmaktadır.
Her bir İmaj, Makine ve Dağıtımın kendine özgü farklılıkları, özelleştirme ayarları mevcuttur.

Dağıtım oluşturulurken sıra ile `devbox shell` --> `task box` --> `task distro:build` komutları çağrıldığında
Debos; Docker içerisinden başlatılarak parametre olarak verilen değişkenlere göre özelleştirmeler yapılır,
[gerekli dosyalar kopyalanır](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/distro/overlays) ve
[kurulum scriptleri](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/distro/scripts) çalıştırılır.

```bash Örnek theme={"system"}
task distro:build MACHINE=intel-corei7-64 DISTRO_TYPE=desktop DISTRO_BASE=ubuntu DISTRO_SUITE=jammy IMG_SIZE=16G
```

## 1. Parametreler

Özet olarak bir kaç parametre açıklanmış olup geri kalanlar için
[sdk/Taskfile.yml](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/Taskfile.yml) dosyasındaki `vars` bölümü incelenmelidir.

<ParamField body="MACHINE" default="t3-gem-o1" required>
  `beagley-ai` `intel-corei7-64` `t3-gem-o1` `qemuarm64`
</ParamField>

<ParamField body="DISTRO_TYPE" default="desktop" required>
  `minimal` `desktop` `kiosk`
</ParamField>

<ParamField body="DISTRO_BASE" default="ubuntu" required>
  `ubuntu` `debian` `pardus`
</ParamField>

<ParamField body="DISTRO_SUITE" default="jammy" required>
  `jammy` `noble` `bullseye` `bookworm` `yirmiuc` `yirmibes`
</ParamField>

<ParamField body="DISTRO_ARCH" default="amd64" required>
  `amd64` `arm64`
</ParamField>

<ParamField body="IMG_SIZE" default="4GB">
  Derleme sonucu oluşan **.img** uzantılı imaj dosyasının boyutudur.
</ParamField>

## 2. Dağıtımlar

Gemstone Imager uygulaması ile yeni bir karta imaj yükleme sürecinde, yukarıdaki dağıtımlar seçilebilmektedir.
Varsayılan olarak Gemstone geliştirme kartında **Ubuntu 22.04** dağıtımı tercih edilmekle birlikte farklı
projelerdeki ihtiyaçlar göz önüne alınarak Debian 11, Debian 12 ve Pardus 23 imajları da desteklenmiştir.

<Tip>
  Debian dağıtımlarında (kabaca ifade edilecek olursa) temel ilke; **güvenlik ve kararlılık** iken Ubuntu
  dağıtımlarında; aynı ilke birlikte daha sık güncelleme ve işletim sistemininde bulunan paketlerin yeni versiyonlarını
  son kullanıcıya ulaştırma denilebilir. Kullanıcıların tercih sebebi ise tamamen sistemleri tanımları ve ihtiyaçları
  ile ilgilidir.
</Tip>

<ParamField body="Ubuntu 22" type="DISTRO_BASE=ubuntu DISTRO_SUITE=jammy">
  Ubuntu'nun en güncel LTS (Long-term support) sürümü 24.04'tür fakat özellikle ROS, Yocto gibi projelerde çeşitli
  problemler yaşanabildiği için 22.04 tercih edilmektedir.
</ParamField>

<ParamField body="Ubuntu 24" type="DISTRO_BASE=ubuntu DISTRO_SUITE=noble">
  En güncel kütüphaneler ve uygulamalar için tercih edilmektedir.
</ParamField>

<ParamField body="Debian 11" type="DISTRO_BASE=debian DISTRO_SUITE=bullseye">
  Mevcut kodları Debian 11 için stabil olan projelerde tercih edilmektedir.
</ParamField>

<ParamField body="Debian 12" type="DISTRO_BASE=debian DISTRO_SUITE=bookworm">
  Debian'ın en güncel sürümüdür.
</ParamField>

<ParamField body="Pardus 23" type="DISTRO_BASE=pardus DISTRO_SUITE=yirmiuc">
  Pardus 23 Sürümü
</ParamField>

<ParamField body="Pardus 25" type="DISTRO_BASE=pardus DISTRO_SUITE=yirmibes">
  Pardus'un en güncel sürümüdür.
</ParamField>

## 3. İmajlar

<ParamField body="Minimal" type="DISTRO_TYPE=minimal">
  IoT, Gerçek Zamanlı Sistemler, Network Uygulamaları, Gömülü Yazılım, İnsanlı ve İnsansız Araçlar,
  Akıllı ev uygulamaları, Otopilot vb. alanlarda kullanılabilir.
</ParamField>

<ParamField body="Desktop" type="DISTRO_TYPE=desktop">
  Test, Prototip, Geliştirme, Eğitim vb. amaçlarla veya küçük bir bilgisayar olarak kullanılabilir.
</ParamField>

<ParamField body="Kiosk" type="DISTRO_TYPE=kiosk">
  Üzerine dokunmatik ekran bulunan Kiosk, Otonom Araç Paneli, Komuta Kontrol Paneli gibi projelerde kullanılabilir.
</ParamField>

## 4. Makineler

<ParamField body="Gemstone O1" type="MACHINE=t3-gem-o1 DISTRO_ARCH=arm64">
  T3 Gemstone O1 geliştirme kartına ait makine türüdür.
</ParamField>

<ParamField body="Intel Core-i7" type="MACHINE=intel-corei7-64 DISTRO_ARCH=amd64">
  QEMU ile sanal olarak kullanmak için tercih edilmektedir.
</ParamField>

<ParamField body="BeagleY AI" type="MACHINE=beagley-ai DISTRO_ARCH=arm64">
  Oluşturulan imajlar aynı zamanda BeagleY-AI geliştirme kartında kullanılabilmektedir.
</ParamField>

<ParamField body="Qemu ARM64" type="MACHINE=qemuarm64 DISTRO_ARCH=arm64">
  QEMU ile sanal olarak kullanmak için tercih edilmektedir.
</ParamField>

## 5. Konfigürasyon Dosyası

Debos isimli araç [sdk/distro/distro.yaml](https://github.com/t3gemstone/sdk/blob/main/distro/distro.yaml)
isimli dosyayı okuyarak 4 aşamalı bir işlem gerçekleştirerek `.img` dosyasını/dağıtımı oluşturur.

<Steps>
  <Step title="Debootstrap/Apt">
    Parametre olarak verilen Dağıtım türüne göre (Ubuntu veya Debian) `debootstrap` aracıyla ilgili dağıtımların
    APT paket sunucularından **.deb** uzantılı bütün paketleri indirir.
  </Step>

  <Step title="Paketlerin Kurulumu">
    İndirilen **.deb** uzantılı paketlerin kurulumu için `rootfs` ismi verilen bir klasör yapısı
    oluşturarak GNU/Linux işletim sistemi gereksinimlerini ayarlayarak paketlerin kurulumunu `rootfs`
    içerisine `chroot` yöntemi ile yapar.
  </Step>

  <Step title="Özelleştirme İşlemleri">
    Deb paketlerinin kurulumu tamamlandıktan sonra `yaml` dosyasında bulunan `overlay` ve `run` türündeki tanımlamalarla
    imajın içerisine yüklenecek dosyalar kopyalanır ve kurulum scriptleri çalıştırılır.
  </Step>

  <Step title="İmaj Dosyası Oluşturma">
    Yukarıdaki bütün işlemler başarılı bir biçimde tamamlandıktan sonra `image-partition` türündeki tanımlamaya
    göre boot, rootfs disk bölümlendirmeleri yapılır, **.img** uzantılı dosya oluşturulur ve bütün dosyalar içerisine taşınır.
  </Step>
</Steps>