Bileşenler

touch <dosya_adi> # dummy
touch file.txt    # gerçek ('<' ve '>' karakterleri dahil edilmemelidir!)

man ls # ls komutunun kullanımını açıklar
man cp # cp komutunun kullanımını açıklar

sudo apt update                # Paket listesini günceller
sudo apt upgrade               # Kurulu paketleri günceller, öncesinde update yapılmalıdır
sudo apt install <paket_adi>   # Yeni paket kurar
sudo apt remove <paket_adi>    # Paketi kaldırır
sudo apt search <arama_terimi> # Paket arar

ls -la                     # Dizin içeriğini detaylı listeler
cd </path/to/dir>          # Dizin değiştirir
mkdir <yeni_dizin>         # Yeni dizin oluşturur
cp <kaynak_dosya> <hedef_dosya>        # Dosyayı kaynaktan hedefe kopyalar
mv <eski_isim> <yeni_isim> # Dosyayı taşır/yeniden adlandırır
rm <dosya_adi>                 # Dosyayı siler

chown <kullanici_adi>:<grup_adi> <dosya_veya_dizin_adi> # Tek bir dosya ya da dizinin sahipliğini değiştirme
chown -R <kullanici_adi>:<grup_adi> <dizin_adi>         # Dizin altındaki tüm dosya ve alt dizinlerin sahipliğini değiştirme

chmod +x <dosya_adi>  # Tüm kullanıcılara dosyayı çalıştırma izni ekler
chmod u+w <dosya_adi> # Sadece dosya sahibine yazma izni ekler

nano <dosya_adi> # Dosyayı düzenler

ls -la | grep -i ".txt" # Sadece .txt uzantılı dosyaları listeler
sudo dmesg | tail -20   # Son 20 kernel mesajını gösterir

ls -la > dosya_listesi.txt # Çıktıyı dosyaya kaydeder (dosyadaki mevcut veriler kaybolur)
cat < dosya_listesi.txt    # Programa girdi olarak dosyayı verir
echo "test" >> log.txt     # Çıktıyı dosyanın sonuna ekler (dosyadaki mevcut veriler saklanır)

htop

nmtui

lsusb # Bağlı USB cihazlarını listeler
lspci # Bağlı PCI cihazlarını listeler

lsmod                 # Yüklü kernel modüllerini listeler
modinfo <modul_ismi>  # Modül hakkında bilgi verir
modprobe <modul_ismi> # Modülü kernel'e yükler
rmmod <modul_ismi>    # Modülü kernel'den kaldırır

sudo ufw status   # Güvenlik duvarı durumunu gösterir
sudo ufw enable   # Güvenlik duvarını etkinleştirir
sudo ufw allow 22 # SSH portunu açar
sudo ufw allow 80 # HTTP portunu açar

sudo adduser <kullanici_adi>          # Yeni kullanıcı ekler
sudo usermod -aG sudo <kullanici_adi> # Kullanıcıyı sudo grubuna ekler
sudo passwd <kullanici_adi>           # Kullanıcı parolasını değiştirir
sudo deluser <kullanici_adi>          # Kullanıcıyı siler

systemctl status          # Tüm servislerin durumunu gösterir
systemctl status nginx    # Nginx servisinin durumunu gösterir
systemctl is-active nginx # Servisin aktif olup olmadığını kontrol eder

sudo systemctl start nginx   # Nginx servisini başlatır
sudo systemctl stop nginx    # Nginx servisini durdurur
sudo systemctl restart nginx # Nginx servisini yeniden başlatır
sudo systemctl reload nginx  # Nginx yapılandırmasını yeniden yükler

sudo systemctl enable nginx  # Nginx'i otomatik başlatmaya alır
sudo systemctl disable nginx # Nginx'i otomatik başlatmadan çıkarır

sudo nano /etc/systemd/system/backup-ssd.service # backup-ssd.service isimli servis dosyasını oluştur
sudo systemctl daemon-reload                     # Systemctl servis listesini yenile
sudo systemctl enable --now backup-ssd           # Servisi otomatik başlatmaya al ve hemen başlat

sudo dmesg | tail -50      # Son 50 kernel mesajını gösterir
sudo dmesg | grep -i error # Hata mesajlarını arar
sudo dmesg | grep -i usb   # USB ile ilgili mesajları bulu:

sudo dmesg -w # Yeni kernel mesajlarını canlı olarak izler

journalctl -f                      # Logları canlı olarak takip eder
journalctl -r                      # Logları yeniden eskiye sıralı gösterir
journalctl -r -u nginx             # Nginx servisinin loglarını gösterir
journalctl -r --since "1 hour ago" # Son bir saatteki logları gösterir
journalctl -r --until "2025-07-18" # Belirli tarihe kadar olan logları gösterir
journalctl -r -p err               # Sadece hata seviyesindeki logları gösterir

df -h          # Disk kullanımını gösterir
sudo du -sh /* # Kök dizin altındaki dizinlerin boyutlarını gösterir (recursive arama yaptığı için uzun sürer)

free -h # Bellek kullanımını gösterir

htop

ping 1.1.1.1        # İnternet bağlantısını test eder, bağlantı mevcutsa sunucudan cevap alınır
ping cloudflare.com # DNS sunucusu bağlantısını test eder, DNS çalışıyorsa sunucudan cevap alınır
ip addr show        # Ağ arayüzlerini gösterir